ARA
Magnezyum; vücudumuzda enerji üretimi, kas kasılması, sinir iletimi, glisemik kontrol, miyokardiyal kasılma ve kan basıncı gibi bir dizi temel fonksiyonu düzenleyen 300’den fazla enzimatik reaksiyonda görev alan temel bir mineraldir. Birçok besinde doğal olarak bulunmasına rağmen Batı tarzı beslenme alışkanlıkları, toprak verimliliğinin azalması ve emilimi bozan ya da atılımı artıran bazı sağlık problemleri nedeniyle yetersiz magnezyum alımı giderek daha sık görülmektedir. Bu nedenle özellikle son yıllarda magnezyum takviyelerinin popülerliği giderek arttı.
Yetişkin bir bireyin vücudunda yaklaşık 20-30 gram magnezyum Mg bulunur. Magnezyumun yaklaşık %99’u dokularda, %1’i ise kandadır. Vücuttaki dağılımı oldukça geniş olan magnezyum, farklı dokularda çeşitli roller üstlenir.
Vücuttaki magnezyumun büyük bir kısmı hücrelerin içinde veya kemiklerde bulunduğu için magnezyum durumunu değerlendirmek zordur. Bu yüzden magnezyum takviyesinin gerekli olup olmadığı kapsamlı bir değerlendirme ile doktor tarafından belirlenmelidir.
Magnezyum dengesinin sağlanması, vücutta bir dizi mekanizma tarafından düzenlenir. Bu düzenleme sürecinde öncelikli olarak böbrekler, bağırsaklar ve kemikler rol oynar. Beslenme ile alınan magnezyumun ise yaklaşık %24-76’sı bağırsakta emilir ve geri kalanı dışkı ile atılır.
Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve Beslenme Kurulu’na göre önerilen günlük Mg miktarı, yetişkin erkekler için 420 mg ve kadınlar için 320 mg’dır. Türkiye Beslenme Rehberi’nde ise yetişkin erkekler için 350 mg ve kadınlar için 300 mg olarak belirtilmiştir.
Günlük Mg ihtiyacının yaklaşık %10’u içtiğimiz su ile sağlanır. Magnezyum açısından zengin besinler ise ıspanak, pazı gibi yeşil yapraklı sebzeler; fasulye, nohut gibi kuru baklagiller; badem, kabak çekirdeği gibi kuruyemişler; yağlı tohumlar ve işlenmemiş tam tahıllardır. Bunlara ek olarak avokado, muz ve bitter çikolata da yüksek miktarda Mg içerir.
Ancak günümüzde işlenmiş gıdaların tüketim miktarının fazla olması, suyun mineral içeriğinin azalması ve toprağın verimsizleşmesi ile günlük ihtiyacının karşılanması mümkün olmayabilir. Bunlara ek olarak magnezyum eksikliğine neden olan veya ihtiyacın arttığı bazı sağlık problemleri de takviye alımını gündeme getirir.
Magnezyum eksikliği olanlar ve preeklampsi/eklampsi olarak bilinen gebelik komplikasyonları yaşayanlar için ek magnezyum alımı oldukça önemlidir. Bazı çalışmalar, magnezyum takviyesinin aşağıdaki durumlarda da faydalı olabileceğini düşündürür:
· Kalp damar hastalıkları (Özellikle hipertansiyon)
· Uykusuzluk
· Migren
· Anksiyete
· Diyabet ve diyabetik nöropati
· Egzersiz sonrası kas ağrısı
· Konstipasyon
Magnezyumun potansiyel faydalarına dair birçok çalışma oldukça küçük ölçekli ve bazılarının sonuçları tutarsız. Birçok iddia için kanıtların zayıf olmasına rağmen, önerilen sağlık yararlarının bu geniş ve giderek artan listesi, magnezyum takviyelerinin son yıllarda giderek daha popüler hale gelmesinin nedenlerinden biridir.
Magnezyum eksikliğinin (hipomagnezemi) belirtileri arasında mide bulantısı, yorgunluk ve iştah azalması yer alır. Elbette, bu belirtiler mide enfeksiyonu veya ilaç yan etkileri gibi birçok başka durumdan da kaynaklanabilir.
Ciddi magnezyum eksikliği ise kollarda ve bacaklarda uyuşmaya, kas kramplarına ve anormal kalp ritmine neden olabilir.
Magnezyum eksikliğinin bazı yaygın nedenleri şunlardır:
· Yetersiz beslenme (veya magnezyum açısından düşük bir diyet seçimi)
· Kusma, ishal veya magnezyum emiliminin zayıf olmasına neden olan gastrointestinal rahatsızlıklar (Örneğin Crohn hastalığı)
· Bazı türleri idrarda aşırı magnezyum kaybına neden olan böbrek hastalıkları
· Diüretikler veya bazı kemoterapi türleri gibi ilaçlar
· Alkol kullanım bozukluğu; çünkü alkol idrarda magnezyum kaybını artırabilir.
Çalışmalar ayrıca 70 yaş üstü yetişkinlerde magnezyum eksikliğinin yaygın olduğunu gösteriyor. Bunun nedenleri arasında düşük magnezyum alımı, sindirim sisteminde yetersiz emilim, bazı ilaçların kullanımı ve böbrek hastalığı yer alır.
